Le Petit Prince.

Le Petit Prince là một truyện rất ngắn nhưng rất nổi tiếng của Antoine de Saint-Exupery (1900-1944), một văn sĩ kiêm phi công nổi tiếng của Pháp. Ông mất tích trong một phi vụ lúc đang tham gia không quân Pháp Tự do kháng Ðức. Những cuốn sách của ông nói về kinh nghiệm phi công dân sự (bưu chính, đưa thơ) ở Phi châu và Nam Mỹ hồi những thập niên 1920 và 1930, lúc lái máy bay còn nguy hiểm chưa được tự đông hóa như bây giờ. Ðối với một số đông độc giả, ông biểu tượng cho một loại anh hùng tính lãng mạn. Bao nhiêu học sinh của các trường Pháp mấy chục năm trước lúc đi thi đã phải bình giảng câu nói bất hủ của ông :"Être homme, c'est être responsable". (Làm người, là nhận trách nhiệm).

Hình của ông cũng như nhân vật Cậu Hoàng tử Bé được in trên đồng tiền giấy của Pháp, đủ biết ông còn được hâm mộ tới mức nào.

Câu chuyên Le Petit Prince (Hoàng tử Bé), dưới hình thức một chuyện hoang đường của một câu bé, làm hoàng tử của một tinh cầu gọi là "Tiểu tinh cầu 3251" nhỏ xíu, chỉ cần xích lui cái ghế mình ngồi là lại được thấy hoàng hôn thêm một lần nữa. Ý nghĩa cuộc sống cậu bé là vun xới hành tinh nhỏ bé của mình và chiêm ngưỡng. săn sóc, bảo vệ cây bông hồng duy nhất trên tinh cầu. Sau đó, bao nhiêu cuộc viễn du vào thế giới rộng lớn, kỹ thuật tiến bộ, muôn màu cũng chỉ giúp cho câu khám phá thêm về tính độc đáo của tinh cầu và cây bông hồng đơn sơ của mình và ý thức trách nhiệm của mình đối với quê hương nhỏ bé : "Je suis responsable de ma rose" (Tôi chịu trách nhiệm về cái bông hồng của tôi.).  Ông "tìm cách minh định ý nghĩa của hành động và của giá trị đạo đức trong xã hội hiện đại đang dốc sức vào tiến bộ kỹ thuật" (Le Petit Larousse).

Ông đề tặng câu chuyện cho bạn ông, và xin lỗi các bé con, vì đã đề tặng cuốn sách này cho một người lớn. Nhưng ông tự chữa lại:.. "tôi rất muốn đề tặng cuốn sách này cho đứa bé con mà xưa kia người lớn  đã từng là nó vậy. Mọi người lớn, ban sơ, đều đã từng là những bé con (nhưng ít người trong số đó ghi nhớ điều kia)"

Những đoạn sau trích từ bản dịch Việt ngữ  của Bùi Giáng, nhà xuất bản An Tiêm; lời Việt có phảng phất pha trộn một phần văn phong, ý thơ đặc biệt của dịch giả Bùi Giáng. Ở Mỹ, bản dịch tiếng Anh"The Little Prince" có thể tìm thấy dễ dàng ở các nhà sách lớn như Borders hoặc Barnes and Noble.

 

Trăn và voi.

Thuở lên sáu, một lần nọ tôi thấy một bức tranh lộng lẫy, trong một cuốn sách viết về Rừng Thẳm nhan đề "Sự Tích Ðã Sống". Bức tranh đó họa một con trăn đương nuốt một con mãnh thú..?

Trong cuốn sách người ta nói:"Giống trăn nuốt toàn thể con mồi, không nhai nghiền gì cả. Rồi sau đó , giống trăn không còn có thể rục rịch nữa, nên nằm ngủ ròng rã suốt sáu tháng trời là thời gian tiêu hóa".

Từ đó, tôi đã suy gẫm rất nhiều về những trận lưu ly mạo hiểm của rừng sâu, và tới phiên mình, tôi cũng đã dùng một cây bút chì màu mà vẽ nên bức họa đầu tiên. Bức họa số một . Nó như thế này: (hình giống như cái nón/ cái mũ nhìn nghiêng)

Tôi có đưa cho những người lớn xem kiệt tác của mình, và hỏi họ có kinh khiếp trước bức họa kia không.

Họ đáp:"Làm sao một cái mũ (cái nón) lại có thể xui người ta kinh khiếp "?.

Bức họa của tôi không thể hiện một cái mũ. Nó vẽ một con trăn đang nằm tiêu hóa một con voi. Tôi bèn vẽ cái phía trong của cái bụng con trăn, cốt là để cho những người lớn lĩnh hội. Người lớn bao giờ cũng cần có những sự giảng giải thì họ mới hiểu. Bức họa số 2 của tôi như thế này; (hình giống như cái nón, nhưng là con trăn bụng phình lên vì đã nuốt con voi)

Những người lớn đã khuyên tôi nên gác lại một bên những thứ họa trăn , trăn mở bụng hoặc trăn khép bao tử, và hãy nên chuyên tâm vào bài học địa dư, sử ký, tính toán và văn phạm..

Thế là tôi đành phải chọn một nghề khác, và tôi đã học lái máy bay..

 

Người ăn nhậu.

Tinh cầu tiếp theo có cư trú một chàng ăn nhậu. Cuộc viếng thăm này rất ngắn ngủi, nhưng làm Hoàng Tử Bé triền miên tư lự, u sầu:

-Ngài làm chi đó?...

-Ta nhậu nhậu ta, ông nhậu đáp vậy, với giọng ưu phiền, não dạ thảm đạm làm sao.

-Tại sao ngài nhậu? Hoàng tử Bé hỏi.

-Ta nhậu để ta quên, ông nhậu đáp.

-Ðể quên cái chi? Hoàng tử Bé hỏi, long đã thấy ái ngại cho ông.

-Ðể nhâm nhi quên đi niềm thị phi xấu hổ, ông nhậu đáp và cúi gầm cái đầu tư lự xuống.

-Xãu hổ cái chi? Hoàng tử Bé hỏi, lòng đã thấy có ý muốn giúp đỡ giùm ông ta một cái.

-Xãu hổ cái nhậu! Ông nhậu kết thúc một cách bất khả vãn hồi trong lặng lẽ vây quanh.

Và hoàng tử bé quay gót chân đi, hoang mang khôn xiết.

Những người lớn quả thật sao mà kỳ cục thế, chàng tự nhủ trong lòng trên suốt lộ trình viễn du..