¡@
Câu Chuyện Của Mẹ Tôi: ¡§Những Đám Cháy¡¨
Mía 51
¡@
Con đường đất gồ ghề của những ngày trước nay đã được trải nhựa đen phẳng mặt, cùng với hai bên lề là những cột trụ đèn trắng bóng cao soi rõ lối ra vào. Đêm đã khuya, ngôi nhà nhỏ quen thuộc chốn kia, đèn vẫn lấp lánh sáng sau lớp sương mờ, bởi một nửa của đôi cánh cửa hãy còn chưa khép chặt. Nhìn từ xa đã thấy dáng Mẹ đang vẫy tay, tôi nhanh bước đến để được người ôm chặt vào lòng, rồi khẽ hỏi:
- Đêm khuya, sương lạnh, sao Mẹ chưa đi nghỉ?
- Mẹ đứng bên cửa trông con về.
- Sao Mẹ biết con sẽ đến đêm nay? Con nào đã có báo tin trước cho Mẹ đâu?
Không vội trả lời ngay, Mẹ nắm chặt tay tôi dẫn vào trong rồi nói:
- Con nhanh lên vào nhà để Mẹ đóng lại cửa, nếu nhỡ các anh nơi đây thấy được, lại trách Mẹ quá chiều chuộng các con ở xa.
Tôi vẫn tiếp tục nói đùa với người:
- Mẹ đừng ngại, trước sau gì rồi các anh ấy cũng sẽ "ngửi" được mà. Chẳng phải các anh nơi đây vẫn thường trách rằng thân xác của bọn chúng con lúc nào cũng bốc nặng mùi "bơ với sữa" sao Mẹ?
Mẹ cũng cười vui đáp lại:
- Không phải chỉ các anh bên đó mới có những thứ ấy đâu. Ở bên này, các anh đây cũng đầy tủ nào ¡§sữa với bơ¡¨, ngoài ra còn ¡§rượu vang Tây, rượu đế Tàu¡¨ và cả ¡§xì-gà Cuba¡¨ nữa.
- Thế thì làm sao bây giờ Mẹ có thể nhận ra được đứa nào là con của Mẹ?
- Con chớ quá lo xa. Trăm con từ trứng Mẹ sinh ra, từ chị Lớn, anh Cả đến chú Bé, cô Út¡K đứa nào ¡§mùi vị¡¨ ra sao, tính tình thế nào Mẹ vẫn phân biệt ra được từng đứa, nhận dạng được từng tên.
Mẹ ngồi xuống ghế, hai tay đặt lên gối, đôi mắt hiền từ chăm chú nhìn tôi rồi nhẹ nhàng hỏi:
- Bây giờ¡K đứa con này của Mẹ, đêm nay có việc gì đang vướng bận trong lòng, kể ra cho Mẹ nghe thử nào?
Đúng như lời người vừa nói, nhận ra được hình dạng, thứ tự của từng đứa, biết luôn cả tính tình của mỗi con, nên Mẹ cũng biết tôi có chuyện đang vướng lòng. Trong những đêm lặng lẽ lén đến thăm, hành trang mang theo người chỉ là cái máy vi tính cầm tay; tôi ngồi xuống ghế đối diện với người, nơi cái bàn giấy quen thuộc này, để rồi bắt đầu trút ra nỗi lòng tâm sự của mình.
¡@
¡@
(Tình cờ tôi được gặp, và sau đó được tiếp chuyện cùng với anh ấy trong đôi phút. Buổi sáng sớm hôm đó, dầu trong điện thư đã có giờ hẹn rõ ràng với nhân viên nơi đây, nhưng anh ấy lại có mặt tại địa điểm sớm hơn. Thời tiết miền Nam California vào cuối tháng Giêng, trời hãy còn lạnh; trông thấy anh đang xoa đôi bàn tay đứng chờ bên ngoài, tôi ra mời anh vào trong cho ấm. Bắt tay chào hỏi nhau, tôi tự giới thiệu tên, anh cũng đáp lại tên mình là Bill. Tôi mời anh ly nước, Bill nói chỉ muốn một tách cà phê không đường. Tôi mang tách cà phê nóng đến, đặt lên trên mặt kính của một cái bàn gỗ vuông nhỏ rồi ngồi xuống đối diện với anh. Bill vẫn ngồi im trên ghế, đôi mắt nhìn quanh, tôi phải gợi chuyện của mình ra nói trước:
¡§Đêm đó, vợ chồng tôi đang theo dõi tin tức trên những đài truyền hình, họ báo có một đám cháy đang xảy ra trong khu vực cận kề với thành phố chúng tôi đang cư trú. Thế rồi bỗng dưng bên ngoài trời lại nổi lên cơn giông thật lớn, gió rào thật to, liên tục không ngừng; rồi sau đó cả khu vực bị mất điện. Đang ở bên trong nhà với màn đen bao phủ, dầu các cửa chung quanh đã đóng chặt, nhưng tôi vẫn nghe được tiếng gió bên ngoài đang lồng lộng rít to. Từ cửa sổ nhìn ra đường, chỉ dưới ánh sáng của sao đêm, tôi thấy được những nhánh, những cành cây chung quanh đang lăn lóc, đổ ngã; tôi cũng thấy những lá cây, những mảnh vỡ của mái nhà cũng đang cuộn theo gió tung bay cao trên không; nhìn xa hơn nữa, bên kia sườn đồi núi quen thuộc, một màu hồng đỏ rực của khu vực nơi đang bị cháy. Chúng tôi rất lo nên chuẩn bị một vài giấy tờ quan trọng, một ít vật dụng cần thiết cho vào túi đeo vai, mắt vẫn cứ theo dõi tin nhắn trên điện thoại cầm tay, chờ xem có lệnh kêu gọi phải di tản hay không. May mắn thay, thành phố của chúng tôi không ai phải rời khỏi khu vực.¡¨
Bấy giờ Bill mới lên tiếng, san sẻ lại câu chuyện đã xảy ra cho chính gia đình anh, cũng ngay trong đêm của ngày hôm đó. Giọng nói anh ấm cúng, nhưng có phải trong lòng đang có một trái tim nặng trĩu, anh chậm rãi mô tả lại khung cảnh hỗn loạn khi cơn bão lửa đột nhiên ập xuống khu phố của mình:
¡§Đêm hôm đó¡K chúng tôi đã có cảnh giác với những đám cháy nơi xa đang xảy ra. Tôi biết bên ngoài gió cũng đang thổi to¡K Gió thổi càng lúc càng mạnh¡K rồi đột nhiên ... có tin nhắn trên điện thoại của chúng tôi ... lệnh phải sơ tán khẩn cấp. Tôi chỉ còn kịp hối thúc hai đứa cháu ... nhanh ra xe cùng với vợ chồng tôi¡K Xe thoát ra được lộ chính¡K tôi đã thấy lửa bốc cao hai bên đường, kèm theo đó là những tiếng nổ to¡K giống như chúng tôi đang lạc vào trong một vùng chiến sự. Nhìn lên kính xe phía trước ... trên cao có những tàn lửa lớn bay tứ phía, tôi đã tưởng như là trời đang giận dữ để trút xuống một cơn mưa to¡K Nhìn vào kính xe chiếu hậu, tôi thấy ... nhiều ngôi nhà phía sau đã chìm trong biển lửa¡K Cuối cùng chúng tôi cũng rời khỏi khu vực được an toàn... Gia đình tôi đã đến một địa điểm tạm trú cùng với nhiều gia đình khác ... cho đến nay.¡¨
¡§Anh đã được phép về thăm lại căn nhà của mình chưa?¡¨
Tôi hỏi Bill.
¡§Tôi đã về nơi đó... cũng chỉ ghi lại được vài hình ảnh trong chiếc điện
thoại này làm kỷ niệm. Chúng tôi đã mất hết tất cả!¡¨
Bill đưa mắt nhìn tôi thăm dò, rồi chợt hỏi:
¡§Anh có muốn xem hình ảnh ngôi nhà của chúng tôi hiện giờ như thế nào
không?¡¨
¡§Vâng! Tôi muốn!¡¨ Tôi nhanh miệng đáp.
Bill mang điện thoại trong túi áo
của mình ra rồi mở máy:
¡§Đây là hình ảnh ngôi nhà chúng tôi¡K hiện giờ còn sót lại¡K đây là¡K¡¨
Thời gian trước đây, mỗi ngày, những phóng viên thời sự của các đài truyền hình cũng thường trực tiếp tường trình sự kiện đã và đang xãy ra trong cùng thời gian, cùng địa điểm. Họ đã cho mọi người thấy được những hình ảnh trung thực của khu vực bị cháy đã bị tàn phá ra sao, với một không gian thu hình rộng lớn; và tôi cũng đã nghe những nhận xét khách quan của họ, khi diễn tả đến khung cảnh một thành phố đã bị hủy hoại với mức độ tàn phá qui mô như thế nào, sau khi cơn bảo lửa đã được dập tắt. Bây giờ nhìn vào những tấm hình đơn sơ, trên một màn ảnh nhỏ, tuy mắt chỉ thấy một ống khói bằng gạch vẫn còn sừng sững đứng cao, còn chung quanh bên dưới là một đống tro tàn, nhưng tai nghe được những lời Bill chầm chậm giải thích chi tiết với biểu lộ tình cảm đầy kỷ niệm trong từng ảnh, khiến lòng tôi đã có những cảm xúc đi kèm với từng hình anh đang nhắc đến:
- ¡§Chỗ này là phòng ăn¡K bàn ăn ở đây, hai đứa cháu cũng thường ngồi ôn tập bài vở¡K Nhà bếp thì ở chỗ này¡K. Đây là nơi sinh hoạt của gia đình¡Kvợ chồng chúng tôi ngồi xem truyền hình¡K Còn đây là phòng ngủ của các cháu¡K ¡¨.
Rồi Bill lại cho tôi xem hình ảnh của hai khung xe đã bị cháy rụi; anh đưa tay chỉ đến một xác xe trong đó, nói tiếp:
¡§Cha tôi qua đời năm trước, đây là chiếc xe cổ điển, rất hiếm thấy, của người để lại¡K nay tôi cũng đã đánh mất.¡¨
Nghe Bill nói cha anh vừa qua đời, rồi lại biết thêm kỷ vật hiếm hoi của người ấy để lại cho anh cũng đã bị thiêu hủy trong đám cháy; lòng tôi thật sự bối rối, chưa tìm ra được lời chia buồn nào thích hợp để an ủi những mất mát đó của anh, thì đã thấy Bill đưa tay lên trên má để lau nhanh một giọt nước mắt đang rơi¡K Nhân viên nơi đó bắt đầu cho gọi tên, tôi cũng phải bắt tay từ giã, và chỉ biết cầu mong gia đình anh sẽ vượt qua được những khó khăn, cùng được nhiều may mắn trong tương lai.
Buổi sáng mùng 2 tết Ất Tỵ hôm ấy, là ngày 30 tháng 01 năm 2025, Bill đã có mặt tại cơ sở từ thiện của tổ chức Phật Giáo Tzu Chi (*), có trụ sở chính ở thành phố El Monte. Ngày ấy anh đến để tiếp nhận một số tiền trợ giúp khẩn cấp bằng thẻ, cùng những vật dụng cần thiết dành cho những gia đình đã bị thiệt hại trong vụ hỏa hoạn vừa qua, có tên gọi là ¡§Eaton, Altadena Fire¡¨ (**). Tôi cũng đã đến nơi này cùng ngày đó, và liên tục trong những ngày kế tiếp theo sau. Với tư cách là một tình nguyện viên, tôi sẽ được phân công vào những khâu việc tùy theo yêu cầu. Những nhân viên có trách nhiệm chính thức, khi nãy họ đang bận sắp xếp bên trong hội trường để chuẩn bị tiếp đón, và giải quyết sau đó cho hàng trăm hộ gia đình khác có cùng cảnh ngộ giống như Bill.
Đám cháy ¡§Eaton¡¨ này đã thiêu hủy gần 6.000 hecta đất, đã đốt cháy hơn 9.000 ngôi nhà, và hơn 1.000 căn khác đã bị hư hại; không khí và nước dùng bị ô nhiễm; trường học phải đóng cửa; khu vực bị mất điện; 19 người đã thiệt mạng, 8 người bị thương và 22 người bị mất tích. Phải đến 24 ngày sau, vào ngày 31 tháng 01,năm 2025, lửa mới được dập tắt hoàn toàn. Nguyên nhân xãy ra tai nạn vẫn còn điều tra.)
¡@
¡@
Mẹ yên lặng lắng nghe câu chuyện của tôi kể, sau đó người lên tiếng hỏi:
- Thế thì chuyện gì lại làm vướng bận lòng con?
Tôi lặng yên nhìn Mẹ một thoáng sau đó, rồi chợt hỏi:
- Mẹ! Có phải chỉ những người từng trải qua cùng cảnh ngộ, mới cảm thông được với niềm đau khổ, với nỗi đớn đau trong lòng của những nạn nhân khác?
- Không hẳn ai cũng đều như thế con ạ! Người trả lời tôi.
Tôi tiếp tục nói và hỏi Mẹ:
- Con đã cố quên đi một dĩ vãng đau thương trước đây; nhưng hôm ấy, khi nhìn thấy giọt nước mắt vô tình của Bill, con đoán là trong lòng của Bill khi ấy đang đau khổ lắm, phải không Mẹ?
Lần này thì Mẹ gật đầu đồng ý nên tôi tiếp tục:
- Sự kiện này đưa đẩy con nhớ đến một đám cháy khác đã được chứng kiến; nó đã xảy ra vào một nửa thế kỷ trước đây. Cơn bảo lửa đó to lớn hơn nhiều, sức tàn phá hủy hoại của nó cũng thật khủng khiếp hơn so với đám cháy này đó Mẹ!
Mẹ ngồi thẳng lên, cho lưng dựa vào ghế; tôi nghĩ là người cũng đã biết tôi muốn nói đến sự việc gì đã xảy ra trước đây, nhưng Mẹ vẫn yên lặng lắng nghe tôi nhắc đến đám cháy ngày đó.
Vào tháng 03, mùa xuân 1975 năm đó, ngọn lửa mới bắt đầu bùng cháy. Sau đó với sự tiếp sức của những cơn gió lớn từ phương Bắc xa xôi, khiến lửa đã nhanh chóng lan rộng đến vùng Tây Nguyên, rồi tiến đến Sài Gòn, lực lượng¡K cứu hỏa bó tay, và miền Nam hoàn toàn thất thủ chỉ trong đôi tháng. Cơn lửa với sức tàn phá khủng khiếp đó đâu đã được dập tắt ngay, nó vẫn ngắm ngầm cháy suốt cả chục năm sau, thiêu hủy một nền văn hóa đã có khi đó, bao gồm ¡§tình thương¡¨ với ¡§nhân quyền¡¨, ¡§tự do¡¨ và ¡§dân chủ¡¨.
Nó đã tước đoạt quyền làm người của cả triệu dân Nam, khiến cho triệu người phải vào các ¡§trại cải tạo¡¨, nhiều người sau đó đã chết; khiến cho triệu cư dân thành thị phải bị đưa đi tái định cư đến những vùng ¡§kinh tế mới¡¨, hàng trăm nghìn người sau đó vẫn còn trong cơn khổ ải, đau thương. Nhà cửa họ bị chiếm đoạt chớ không bị đốt cháy, nên có trăm ngàn người sau đó phải băng rừng vượt núi, có triệu người lẫn tránh ra biển lánh nạn để hi vọng tìm lại ¡§tự do¡¨ với ¡§nhân quyền¡¨, rồi cũng đã có hàng trăm ngàn người phải bỏ mạng trên biển Đông, hay mất xác nơi rừng thiêng nước độc trong những vùng biên giới cận kề¡K Đau đớn lòng ai khi người mang lửa và người bị cháy nhà lại là anh em cùng nhà¡K
Tôi phải ngưng lại lời khi thấy Mẹ đứng lên. Mẹ vỗ nhẹ lên vai tôi, thì thầm cho tôi vừa đủ nghe những giọt nước mắt trong lòng của người:
- Chúng nó¡K đều là những đứa con của Mẹ!
Tôi đứng lên, đi với Mẹ đến một khung cửa sổ nhỏ nhìn
ra, bên ngoài trời đã mù sương. Con đường đất gồ ghề của ngày trước, nay đã
được trải nhựa đen phẳng mặt, cùng với hai bên lề cũng đã có được những cột
trụ đèn trắng bóng cao¡K tôi mong sao đèn luôn cho đủ sáng, để những người
lái xe nơi đó được thấy rõ lối ra vào.
¡@
¡@
Viết tại California, tháng 08 năm 2025
MIA51
¡@
