Song ngữ  lm bịnh lẫn (dementia) xuất hiện chậm hơn

 

 

Trong một bi viết mấy năm trước đy, chng ti đ bn đến đề ti lm sao cho con ci chng ta giữ khả năng ni hai thứ tiếng (song ngữ) hoặc nhiều hơn hai thứ tiếng ( như Php ngữ, Hoa ngữ, Nhật ngữ, Spanish,.. ngoi tiếng Anh được dng hng ngy). Lợi ch dễ thấy nhất l nếu chng ni v hiểu được tiếng Việt, sự dạy dỗ sẽ dễ dng hơn đối với chng ta, v sẽ ở một trnh độ su v nghĩa hơn, nhất l đối với vấn đề văn ha.(1)

Mới đy, một khảo cứu ở Canada cho  thấy những người dng hai thứ tiếng bị chứng  lẫn tinh thần  (dementia) chậm hơn những người ni một thứ tiếng khoảng 4 (bốn năm). (2)

Trước đy người ta vẫn nghĩ rằng hoạt đng thn thể (physical activity), trnh độ gio dục, mức giao tiếp với thế giới bn ngoi gip cho bộ c dẻo dai hơn ( brain plasticity), tăng khả năng vận dụng một vng khc thay thế những vng của bộ c bị hư hại v tăng mạch mu đem dinh dưỡng tới bộ no (increased brain vasculature). Những yếu tố đ gip tạo nn một dự trữ về tri thức/hoặc nhận thức (cognitive reserve) để xi trong tuồi gi. C nghĩa l những điều kiện sinh hoạt thể chất cũng như học hỏi lnh mạnh lc trẻ gip cho bộ c chng ta c một khoảng cch an ton (margin of safety ) về khả năng học hỏi, vận dụng kiến thức, khả năng nhớ, ni chng l cc khả năng tri thức (cognitive functions) lc tuổi xế chiều. Nhờ vậy c của chng ta được minh mẫn lu hơn lc gi v cc triệu chứng do gi sinh ra lẫn (senile dementia) sẽ được ngăn cản xuất hiện trể hơn.(Bịnh Alzheimer l một trong những nguyn nhn của chứng dementia)

Cuộc khảo cứu mới đy ở Rotman Research Institute  đăng trong bo Neuropsychologia cho thấy việc dng hai ngn ngữ khc nhau cũng cho những kết quả trong chiều hướng đ. Theo nh khảo cứu chnh, TS Ellen Bialystok :Khảo cứu của chng ti cho thấy ni hai thứ tiếng suốt đời một người c vẻ như lin hệ đến việc cc triệu chứng lẫnxuất hiện chậm hơn 4 năm so với những người chỉ ni một thứ tiếng. Trong cc khảo cứu trước đy, TS Bialytok đ chứng minh rằng ni hai thứ tiếng c ch  cho khả năng ch v học hỏi ở người lớn cũng như trẻ em. Khảo cứu va cng bố gip trả lời cu hỏi b đặt ra l những tc dụng như vậy ảnh hưởng thế no đến sự khởi đầu của chứng lẫn (onset of dementia).

Thiết tưởng đy cũng l một tin đng mừng cho những người ni trn một thứ tiếng như chng ta. Thm một l do nữa để năm mới, chng ta tiếp tục dng tiếng mẹ đẻ (lc thch hợp) v dạy cho con ci chng ta ni v đọc tiếng Việt, vừa c ch cho by giờ v ngay cả lc chng gi, vừa gip cho hạnh phc gia đnh.

 

BS Hồ Văn Hiền

Ngy 14 thng 1 năm 2007

 

Tham khảo:

(1) MỘT SỐ KIẾN VỀ VIỆC GIP CHO TRẺ EM VIỆT C KHẢ NĂNG SONG NGỮ (bi 30 trong Nui Con Việt Trn Đất Mỹ tập 2) http://bshien.org/

(2) Bilingualism Has Protective Effect In Delaying Onset Of Dementia By Four Years, Canadian Study Shows

http://www.medilexicon.com/medicalnews.php?newsid=60646