Dịch Thơ Đường

Xuân Nhật Độc Chước      Nguyên Tác Lư Bạch

 

Lư Bạch thích làm thơ và làm rất hay về những chuyện người quân tử không thích làm hay có làm mà không muốn ngựi khác biết. Từ chuyện ăn bận không chỉnh tề (Hạ Nhật Sơn Trung), uống rượu một ḿnh, say be bét cả ngày, bỏ bê vợ (bài Tặng Nội)..., Lư Bạch c̣n làm một chuyện trật đời khác. Vào thời bấy giờ nhiều người làm thơ Đường Luật. Thơ luật có niêm luật và cơ cấu rất chặt chẻ. Mỗi câu có 5 hoặc 7 chữ. Mỗi bài có 4 hoặc 8 câu. Bài 8 câu gồm 4 đề, mỗi đề có nội dung và những đ̣i hỏi riêng v.v.... Lư Bạch làm rất nhiều bài thơ luật tuyệt tác: Tĩnh Dạ Tứ, Xuân Dạ Lạc Thành, Quan San Nguyệt .... Nhưng bài Xuân Nhật Độc Chước dưới đây, không theo đúng luật có 8 câu, mà là 10 câu. Bài Nguyệt Hạ Độc Chước có 14 câu. Trong một số các bài thơ khác như trong bài Tương Tiến Tửu, Lư Bạch lại làm thơ câu ngắn câu dài. Có bài Lư Bạch viết tràng giang đại hải lúc nào muốn ngừng th́ ngừng. Chuyện nầy có lẻ làm một số người bực ḿnh, nhưng làm cho nhiều người thấy thơ của Ông đa dạng và hấp dẩn hơn. PMT

 

 

Xuân Nhật Độc Chước

Xuân phong phiến thục khí
Thủy mộc vinh xuân huy
Bách nhật chiếu lục thảo
Lạc hoa tán thả phi
Cô vân hoàn không sơn
Chúng điểu các dĩ qui
Bỉ vật giai hữu thác
Ngô sinh độc vô y
Đối thử thạch thượng nguyệt
Trường túy ca phương phỉ.

 

Ngày Xuân Uống Rượu Một Ḿnh

 

Bản dịch: Trần Trọng Kim
Gió đông khi thổi huyên ḥa,
Nước cây tươi đẹp, đậm đà nắng xuân.
Màu hương sắc cỏ đượm nhuần,
Hoa tàn cành rữa rụng dần bay tung.
Đám mây về núi thung dung,
Chim bay về tổ, đều cùng thảnh thơi.
Vật kia y thác có nơi,
Thân ta riêng chịu cảnh đời lẻ loi.
Ngắm trăng trên đá bồi hồi,
Rượu rồi say tít, hát bài phương phi.

Dịch Nghĩa:

 

Gió xuân quạt đến không khí đằm thắm

Cây có nước tươi tốt xuân rực rỡ

Trăm ngày nắng chiếu cỏ xanh ŕ

Hoa tàn gay phân tán đi

Mây cơ đơn về núi trống không

Chim chóc mỗi con đều trở lại

Tất cả các vật kia có chỗ nhờ cậy

Riêng ta cô độc không quần áo

Mặt trăng trên cao ngó bàn đá nầy

Say dài dài ta hát bài Phương Phỉ.

 

Ghi chú: Phương phỉ là một thứ rau thơm. Đây chỉ một khúc ca.

 

  

 

Bản Dịch: Phí Minh Tâm

Gió xuân đằm thắm đă mấy khi

Cỏ cây  tươi tốt độ xuân th́

Trăm ngày nắng ấm cỏ xanh mượt

Hoa tàn theo gió cuốn bay đi

Khúm mây lơ lửng trôi về núi 

Chim chóc kêu đàn hót vinh qui

Tất cả vật kia yên nơi tựa

Riêng ta cô độc không nhiễu y

Trăng cao soi sáng bàn đá lạnh

Say be bét rồi hát nữa đi.

(2/28/2004)