Dịch Thơ Đường

Hạ Nhật Sơn Trung      Nguyên Tác Lư Bạch

 

Lư Bạch (701-762) đời Thịnh Đường cùng với Vương Duy (699-761) và Đỗ Phũ (721-770) là ba thi nhân hàng đầu của Trung Hoa.  Lư Bạch để lại hơn một ngàn bài thơ.  Qua lối sống và thi văn của Lư Bạch, Ông thuộc trường phái lăng mạng (romantism), tự do, phóng túng, đột phát và thách thức quy ước.

 

Hầu hết các thi sĩ đương thời làm thơ liên hệ đến xă hội, chính trị và và sự hấp dẩn của những giá trị Nho giáo.  Lư Bạch, ngược lại, đi gần với những giá trị rất được dân chúng ưa thích của Lăo giáo và làm thơ về những việc mà người "quân tử"  thường tránh làm.  Lư Bạch thích làm ǵ th́ làm không để ư nhiều đến quy ước xă hội, muốn say th́ say, muốn say đâu thi cứ nằm lăn ra đó.  Thơ Lư Bạch được rất nhiều người mến chuộng v́, trong con người sống ở bất cứ thời đại nào, ai cũng ưa thích lối sống đứng đắng đàng hoàng, nhưng trong thâm tâm ngưỡng mộ những người sống hiên ngang "ngoài xă hội".  Bài thơ Hạ Nhật Sơn Trung tiêu biểu cho sự thách thức quy ước của Lư Bạch.  Một bài thơ khác Một Ḿnh Uống Rượu Dưới Trăng hay Ngày Xuân Uống Rượu Một Ḿnh được nhiều người ưa thích hơn và dịch ra Việt ngữ trước đây.

 

Bài Hạ Nhật Sơn Trung nói lên một phong thái quan trọng của Lư Bạch mà tôi không thấy có bản dịch Việt ngữ.  Bản Hán Việt, bản Việt ngữ và nghĩa chữ Việt dưới đây được dịch từ nguyên bản chữ Hán.  Mong quư độc giả đóng góp thêm.  Phí Minh Tâm

 

 

Hạ Nhật Sơn Trung

Lăn dao bạch vũ phiến

Lơa thể thanh lâm trung

Thoát cân quái thạch bích

Lộ đỉnh sái tùng phong.

 

Ngày Hè Trong Núi

 

Bản dịch: Phí Minh Tâm

 

Phe phẩy quạt lông trắng

Thân trần trong rừng vắng

Tháo khăn máng đầu ghềnh

Gió mát đầu không khăn.

 

Chậm phẩy quạt lông trắng trắng phao 

Ḿnh trần trùi trụi giữa rừng sâu

Cởi chiếc khăn đầu treo vách đá

Xuyên rạng thông xanh gió mát đầu.

 

Quạt trắng lông chim phe phe phẩy 

Thân thân không áo giữa rừng cây

Khăn đầu cởi máng bên ghềnh đá

Gió mát đầu trần thông có hay!

                  25-3-2003

 

Dịch Nghĩa:

 

Ngày Hè Trong Núi

 

Chậm rải phất quạt lông chim trắng

Thân lơa lồ giữa rừng xanh

Tháo khăn máng vách đá

Gió xuyên qua tàn thông vỗ vào đỉnh đầu trần.

 

Summer Day in the Mountains

By Li Bai, tr. by Stephen Owen

 

Lazily waving a fan of white feathers,
Stripped naked here in the green woods
I take off my headband hang it on a cliff
My bare head splattered by winds through pines.