HOA  ĐÀO CỢT GIÓ XUÂN

 

                                           

 

                Đề thành đô nam trang (Đề tích sở kiến xứ)      Thôi Hộ

 

                Khứ niên kim nhật thử môn trung,
                Nhân diện đào hoa tương ánh hồng.
                Nhân diện bất tri hà xứ khứ
                Đào hoa y cựu tiếu xuân phong.

 

Lời Trang Chủ: Thân gởi đến quý anh chị NLM bài của Anh Phạm Văn Bân mới soạn xong Xuân Quư Mùi "Đề Tích Sở Kiến Xứ". Trong bài nghiên cứu nầy có bài thơ của Thôi Hộ, nguyên văn chữ Hán và bản Hán Việt.  Anh chị nào biết có bản dịch Việt ngữ, xin gởi cho.  Nếu không có bản dịch chữ Việt, thì đây là cơ hội cho các thi sĩ NLM.  Xin gởi bản dịch chia sẻ cùng anh chị em khác trên Trang Nhà NLM. 

 

Các thi sĩ NLM và thân hữu nhận thách thức dịch bài thất ngôn tứ tuyệt của Thôi Hộ.  Dưới đây là bản dịch của: Hà Thúc Hồng CĐK16, Hoàng Vũ K2, Trần Tuấn Kiệt K1, Phí Minh Tâm K2, Phạm Văn Bân, Lê Da Tốn K2, Lê Quang Thưởng K5, Chu Hữu Tín K2, Trang Chủ NLM.    Mong các bạn tiếp tục gởi bản dịch về: QGNLM@juno.com

 

Ngoài ra bạn nào muốn học thêm về niêm luật thơ Đường, xin hăy xem bài Niêm Luật Đường Thi của Anh Trần Tuấn Kiệt K1.  Sau khi được phỏng vấn, Anh Kiệt lại viết thêm về  Đường Thi, và sự tích Phong Kiều Dạ Bạc.

 

Anh Phạm Văn Bân, Khóa 7 Chính Trị Kinh Doanh Đàlạt, viết nhiều bài nghiên cứu giá trị, một số bài đăng trên Trang Nhà Gia Đ́nh Nông Nghiệp.Trang Nhà Anh Đồ.  Ngoài ra Trang Nhà NLM mới nhận được thêm bài Bàn Về Thơ Đường  và Bàn Về Vần Trong Thơ của Anh Bân, trong đó có vài bản dịch bài Phong Kiều Dạ Bạc.

 

Các Thi Bá NLM và thân hữu:

 

Anh Hà Thúc Hồng viết ngày 1/29/2003:

 

Chúng ta thữ cùng dịch bài thơ Thôi Hộ xem sao, được th́ tốt, không th́ "mua vui cũng được một vài trống canh".  Em có dịch sơ ra thể lục bát (nếu được thất ngôn tứ tuyệt th́ hay hơn), mong các anh sữa lại cho chỉnh hơn.

 

         Ngày này năm trước chốn này  
         
Hoa đào tương chiếu má hồng mỹ nhân
         Năm nay người đẹp về đâu ?
         Hoa đào năm cũ vẫn cười gió Xuân
.

 

Anh Hoàng Vũ viết ngày 1/30/2003:

 

Theo như tôi biết th́ bài thơ nầy của Thôi Hộ đă được nhiều thi hào Việt Nam nổi tiếng dịch ra, trong đó nếu tôi không lầm th́ có bản dịch của thi hào Tăn Đà Nguyễn Khắc Hiếu. Tôi có đọc bản dịch ở trong báo Làng Văn (xuất bản ở Toronto). Tôi sẽ cố t́m lại và gởi sao cho các bạn.

Làm thơ th́ dể, nhưng dịch thơ th́ rất khó, nhất là những bài thơ tuyệt tác và súc tích như bài này của Thôi Hộ. Tôi không dám và không có khă năng để dịch bài này; tôi chỉ mượn ý thơ của Thôi Hộ và cuôc t́nh thơ mộng này mà viết ra sáu câu lục bát sau đây, gởi cho các bạn đọc cho vui trong ngày Tết.

 

Năm xưa chợt đến chốn nầy
Hoa đào rực rỡ phủ đầy lối đi
Má hồng e ấp xuân thì
Thoáng nhìn tôi đã tình si ngỡ ngàng
Xuân nay ghé lại thăm nàng
Hoa đào còn đó... bạn vàng biệt tâm!

Ngày 2/11/2003, Anh Vũ có gởi thêm bài thơ dưới đây:

Năm ngoái gặp nhau ở chốn nầy

Hoa đào in bóng má hồng say

Người đi phiêu bạt phương nào mất

Chỉ có hoa đào quyện gió bay.

 

Anh Trần Tuấn Kiệt viết ngày 2/3/2003:

 

Vẫn còn nghe được tiết xuân đâu đây nên tôi thấy mình bàn bạc về thơ xuân không có gì "trái mùa" lắm.

 

Anh Tâm là người ít nói, nhưng lâu lâu đưa ra một chuyện làm cho người ta mãi đắn đo phân vân! Loại thơ cổ phong tứ tuyệt của Trung Hoa ngày xưa đã sản sinh nhiều thi-bá bất hủ như Lư Bạch, Đỗ Phũ, Thôi Hộ, Bạch Cư Dị v.v...và từ đó các bậc tiền bối uyên thâm nho học, thơ văn của Việt Nam ta được tiêm nhiễm, thừa hưởng rất nhiều kiệt xuất trong cái kho tàng văn học đó. Chữ Hán, độc âm nhưng rất súc tích về nghĩa, mổi chữ có thể mang nhiều ý khác nhau, nhất là khi xếp câu đặt vần không bao giờ thấy các loại liên từ hay giới từ đi theo.  Vì vậy, những kẻ hậu sinh sau này rất cẩn thận trong việc học hỏi và dịch thuật vì sợ lỗi lầm phản nghĩa.  

 

Đúng như anh Hoàng Vũ nói là đã có rất nhiều người dịch ra.  Chúng ta không dám bàn ai hay ai dở vì mổi người đều có cái cảm hứng riêng biệt , nhưng không vì thế mà hậu bối chúng ta không dám mò mẩm, nặn óc tiếp mối công việc dịch thuật để duy trì những nét đẹp của những bông hoa thời cổ.  Sáu câu lục bát của anh cũng vậy, nghe thoang thoáng có chút vấn vương trong đó. Tôi xin mạn phép đặt cái tựa : 

 

                        MỘT THOÁNG XUÂN TÌNH 

                        Năm xưa ghé đến chốn này, 

                        Hoa đào rực rỡ phủ đầy lối đị 

                        Má hồng e ấp xuân thì,

                        Thoáng nhìn tôi đã tình si ngỡ ngàng. 

                        Xuân nay ghé lại thăm nàng, 

                        Hoa đào còn đó... mộng vàng về đâu? 

                                                        Hoàng Vũ 

 

Mượn cớ nói dài dòng để có mấy câu gọi là tham gia, cùng một tựa đề nêu trên: 

 

                        Giai nhân cùng với hoa đào 

                        Ngày này năm ngoái bên nhau cợt đùa. 

                        Người chừ tách biệt phương nao? 

                        Đào hoa riêng bóng đón chào gió xuân!

 

Anh Phí Minh Tâm K2 viết ngày 2/10/2003:

 

Tôi không quen làm thơ, nhưng cũng muốn tham vui cùng các anh chị trước khi tiết Xuân đi mất.  Quên đi lời dặn ḍ phải cẩn thận của Anh Vũ và Anh Kiệt, tôi tạm phỏng dịch bài thơ của Thôi Hộ bằng cách ăn cắp của mỗi anh một chút ư và dùng thể thất ngôn, nhưng chưa mấy (tứ) tuyệt, do Anh Hồng đề nghị.  Hai bài dịch với 2 ư và 2 tựa đề khác nhau:

 

MỘT THOÁNG T̀NH XUÂN 

(T́nh trong mùa xuân)

Ngày ấy năm xưa tại chốn nầy

Má hồng tương sắc hoa đào say

Mặt thẹn cố nhân giờ đâu thấy? 

Đào vẫn cợt đùa gió Xuân đây

 

 MỘT THOÁNG XUÂN T̀NH

(T́nh trong tuổi xuân)

Ngày ấy năm xưa chỗ cổng nầy

Má hồng khoe sắc cánh đào ngây

Mỹ nhân giờ ở nơi nào đấy? 

Hoa đào bỡn cợt gió Xuân bay

 

                        

Anh Phạm Văn Bân viết ngày 2/12/2003:

 

Để tham gia cuộc vui và ăn cắp ư và chữ của anh Tâm, tôi xin góp vui về bài thơ "Đề tích sở kiến xứ" như dưới đâỵ  Tôi ráng dịch nhưng phải thú nhận là khó quá! :

                                 Chốn xưa
                    ngày ấy năm nao tại cửa này
                    hồng nhan lấp lánh ánh hoa lay
                    người xưa lưu lạc phương nào nhỉ
                    cảnh cũ hoa đào cợt gió bay

 

Anh Lê Da Tốn viết ngày 2/19/2003:


Thấy quí vị dịch bài thơ Đường của Thôi Hộ trên trang nhà Nông Lâm Mục, Kim Mao Sư Vương này cũng thấy ngứa ngáy chân tay; bèn mang hết vốn liếng "nho chùm nho rời" thử dịch bài thơ đó để góp mặt với quí vị trên thi đàn Nông Lâm Mục. Dịch rằng (cũng theo thể thất ngôn tứ tuyệt):

                       Năm trước, ngày này ghé đến thăm,
                   
Hoa đào đối má hồng giai nhân;
                        Giờ đây không biết nàng đâu nhỉ,
                        Chỉ thấy hoa đào cợt gió xuân.

 

Anh Lê Quang Thưởng viết ngày 2/21/2003:

 

Tôi xin họa bài thơ: Đề thành đô nam trang (Đề tích sở kiến xứ) của Thôi Hộ để góp vui cùng anh em ḿnh:

 

                     Ngày này năm trước tại viên trung

                     Người ấy cùng hoa khoe sắc hồng

                     Người ấy xuân nay giờ vắng bóng

                     Hoa tàn rơi rụng gốc rêu phong

   

 

Anh Chu Hữu Tín email cho Hoàng Vũ ngày 2/05/2003 và gởi thư bưu điện từ Việt Nam cho tôi.  Hôm nay 22/2/2003 mới nhận được. 

 

...............cùng với 2 bản dịch hữu quan như sau:

 

                Ngày ấy năm xưa cũng nơi đây           Ngày ấy năm xưa tại cổng nầy

                Hoa đào đượm thắm má hồng ai         Hoa đào như mặt đỏ hây hây

                Má hồng nay đă về đâu hởi?               Mặt nở đi đâu không ai biết

                Để lại hoa đào gió đông lay.                Hoa vẫn say cười  với gió xuân.

                                    Nguyễn Văn Nhă                                             Lê Đức Hồng

 

Riêng Chu Hữu Tín cũng mạn phép góp vui với bốn câu cỏn con như sau:

 

                                        Năm cũ ngày nay tại chốn này

                                        Thất đào khoe sắc với hoa mai

                                        Hoa mai ngày trước giờ đâu nhỉ?

                                        Hoa đào c̣n lại gió đông say

 

Hẹn t́m được các bản dịch khác về bài thơ trên sẽ tiếp tục mạn đàm thêm.  Chúc các bạn bên nớ an khang thịnh vượng, vạn sự như ư.

 

Để kết thúc bài nầy, Trang Chủ NLM  xin thân tặng quư độc giả một bài dịch theo kiểu lục bát:

 

Ngày này năm ngoái cổng trong

Hoa đào mặt đẹp đua hồng thắm tươi

Giờ đây nào thấy bóng người

Hoa đào như cũ vẫn cười gió xuân.

1-4-2003           

Trang Nhà NLM Tuyển Tập 50 Năm Kỷ Yếu H́nh Ảnh 50 Năm