Một  số hướng dẫn cho bịnh nhân du lịch Việt nam.

Bác sĩ Hồ Văn Hiền
Seven Corners Pediatrics
Falls Church, Virginia

Số người Việt về Việt Nam hàng năm lên đến hàng trăm ngàn người, chưa kể những người đi du lịch ở những xứ có điều kiện y tế kém Mỹ như các đảo Caribean, Nam Mỹ, Trung Mỹ và những nước Ðông Nam Á. Nhũng xứ này thường khác Mỹ ở điểm có nhiều bịnh nhiễm hơn.

Những điều sau đây có tính cách thông tin, trong nội bộ phòng mạch chúng tôi, không có mục đích để cho bịnh nhân tự định bịnh hoặc trị bịnh. Yêu cầu tham khảo bác sĩ của mình hoặc của em bé lúc cần thiết.

1) Trẻ em được chích ngừa đúng lịch trình ở Mỹ thường được che chỡ hữu hiệu khỏi các chứng bịnh sau:

-      Bịnh Yết hầu, ho gà, uốn ván, nhờ thuốc ngừa DPT

-      Bịnh bại liệt trẻ em (poliomyelitis) nhờ thuốc chich ngừa IPV (IPOL) hoặc uống OPV trước đây, nay không dùng nữa.

-      Bịnh ban đỏ (measles), quai bị (mumps, ban đào (rubella) nhờ thuốc ngừa MMR

-      Bịnh nhiễm vi trùng Hemophilus influenza, gọi tắc là H. flu, nhò thuốc ngừa như Hibtiter, Pedvaxhib.

-      Bịnh viêm gan loại B (hepatitis B) nhờ thuốc chích ngừa tên Engirix B, Recombivax B

-      Bịnh trái rạ (chicken pox) nhiờ thuốc chủng ngừa Varivax.

2) Trẻ con tại Mỹ không chích ngừa lao (thuốc BCG dùng ở Việt nam và một số nước khác), mà chỉ được thử xem có phản ứng lao tố (tuberculin) hay không, nghĩa là xem có từng tiếp xúc với vi trùng lao chưa. (TB test, PPD hoặc Mantoux test). Nếu ở Việt nam lâu trên vài tháng, hoặc nếu có nguyu cơ mắc bịnh do tiếp xúc gần guĩ người mang bịnh lây, nên cho cháu thử lao tố (tuberculin) sau khi về Mỹ.

3) Trước khi đi chừng một tháng nên nghĩ đến chich hoặc uống ngừa những bịnh sau:

Viêm gan loại A: virus bịnh truyền qua đường tiêu hóa, do thức ăn bị nhiễm trùng. Thuốc ngừa tên VAQTA 25 Units  cho bịnh nhân 2 tuổI trở lên đến 17 tuổi. 6-18 tháng sau chích lại (booster).Trên 18 tuổI chích  VAQTA 50 Units , 6 tháng sau chích lại một lần nữa. HAVRIX : 2-18 tuổI chích 720 units, 6-12 tháng sau booster  720 units. HAVRIX cho người lớn 1440 EL. U, Sau  6-12 tháng chích booster một lần nữa..

Bịnh thương hàn (typhoid fever): do nhiễm vi trùngSalmonella typhi , truyền từ thức ăn vào đường ruột, gây sốt, bỏ ăn, có thể sưng lá lách, mê man, lũng ruột. Chích ngừa bằng thuốc Typhim Vi, cho người trên 2 (hai) tuổi. Hai (2) năm sau, nếu cần tiếp tục được che chỡ (giữ mức miễn nhiễm ) thì nên chích lại.  Thuốc uống ngừa tên VIVOTIF BERNARD (T421A) là thuốc viên. Một liều 4 viên, uống mỗi ngày một viên, một giờ trước khi ăn , với một ly nước lạnh (không được uống nước nóng quá), cách  một ngày uống  một ngày, trong 7 ngày thì hết. Trẻ dướI 6 tuổI, người có bầu (thai) không được uống. Cho con bú phải hỏi ý Bác sĩ xem uống có được không.

Bịnh dịch tả (cholera): là một bịnh tiêu chảy cấp tính gây ra bởI vi trùng Vibrio cholerae. Phân lợn cợn trắng như nước cơm, không đau bụng không sốt. Bịnh nhân có thể xiũ, mê man, co giật và chết. Tổ chức Y tế Quốc tế không khuyến cáo chích ngừa dịch tả, dù đi đến hoặc đến từ một xứ có dịch bịnh này. Lý do: thuốc chích hiện nay không hiệu nghiệm lắm.

Japanese  Encephalitis Vaccine có thể cần thiết trong những trường hợp đặc biệt, du lịch ở đồng quê miền Bắc Việt Nam, ở lâu trên một tháng.

Bịnh tiêu chảy của người du lịch (traveler's diarrhea ) thường do du khách ăn thức ăn bị nhiễm trùng E. coli hoặc uống nước bị nhiễm trùng. Nên uống nưóc sô da trong chai (carbonated , bottled beverages), hoặc nưóc đã nấu sôi. Tránh ăn rau chưa luột chín, tái cây đã bóc, gọt sẵn, và tránh uống nước đá.

Tùy trường hợp, có thể đem theo PeptoBismol để uống ngừa, tuy nhiên có thể bị phản ứng thuốc. (người lớn: 2 viên, 4 lần mỗi ngày, thêm một lần trước khi đi ngủ). Nếu có thể, đem Pedialyte (dung dịch điện giải và đường) để cho bé uống lúc triêu chảy và ói mữa. Ngoài ra còn có thể trị bằng trụ sinh như Bactrim (Septra) cho trẻ em; hoặc Cipro hay Floxin cho người lớn (thuốc cần toa và hướng dẫn của Bác sĩ).

Imodium (loperamide, mua không cần toa) có thể giúp cầm tiêu chảy. Người lớn uống hai viên. Sau đó, cứ mỗi lần đi tiêu chảy uống thêm1 viên, không quá 8 viên . Thuốc nước Imodium AD cho trẻ em.

Nếu không có Pedialyte hoặc nước điện giải khác, có thể dùng nước cháo 8ounces+ 1 nhúm muối ăn. Ðừng cho bé uống nước cháo quá lâu.

Bịnh sốt rét (malaria); nếu đi thăm làng mạc xa, rừng núi  nên uống ngừa (cho những nơi bịnh kháng thuốc chloroquine như VN):

Thuốc Mefloquin (Lariam): viên 250mg, liều theo cân nặng mỗi người:

1.      Trên 45 kg: 1 viên/tuần

2.      31-45kg: 3/4 viên /tuần

3.      20-30 kg: nửa viên (1/2 viên)/tuần

4.      15-19 kg: 1/4 viên/tuần, dướI 15 kg không được uống. Thuốc uống 1 tuần trước khi đi, trong lúc du lịch, về nhà uống thêm 4 tuần nữa.   Chú ý: Không uống lúc bụng đói, phải uông với nhiều nước. Có thai, có bịnh tâm thần, làm kinh, đang uống thuốc beta-blocker thì không được dùng Mefloquin. Cẩn thận lúc dùng mefloquin vì có thể gây ra triệu chứng tâm thần trong một số bịnh nhân. Có thể thay thế dùng trụ sinh Doxycycline cho trẻ trên 8 tuổI, và đàn bà không có bầu. Người lớn 100mg/ngày, 1-2 ngày trước khi đến vùng sốt rét cho đến 4 tuần sau khi rờI khỏi vùng đó. Uóng thuốc ra nắng có thể bị phản ứng da(photosensitivity), tránh phơi nắng.

Bịnh sốt xuất huyết (Dengue Hemorrhagic Fever): thường xảy ra ở trẻ em vùng  Ðông Nam Á Châu, do muổi cắn truyền virus vào máu, gây sốt, chảy máu, làm kích xúc (shock), có thể chết người.

Phòng ngừa: tránh muỗI cắn: mùng, máy lạnh, quần áo kin, tay dài, dùng thuốc xịt muỗI hoặc thoa lotion chống muỗI chứa chất DEET (diethyltoluamide) (insect repellant; tên thuơng mại: "OFF", nên cẩn thận có thể gây ngộ độc thần kinh ở trẻ em nếu xài quá nhiều)

Bịnh chó dại: (rabies) có thể do chó cắn, do dơi cắn, hoặc một số thú hoang khác, tùy theo địa phương. Nên nhớ một số trường hợp, người bịnh không nhớ mình bị cắn, hoặc chỉ ở gần mà không trực tiếp sờ mó con dơi vẫn có thể bị bịnh dại như thường. Nên tham khảo cơ quan y tế địa phương và chữa trị gấp lúc cần, đừng chờ đợI đến ngày về Mỹ mớI chích ngừa.

Do ngồi bất động lâu trên ghế máy bay chật, du khách nhất là người già , người mập, người có chứng máu dễ đông (vd uống thuốc ngừa thai) có thể bị máu đông trong các tĩnh mach sâu (deep vein thrombosis) gây chết người. Nên vận động ,tập thể dục tại chỗ theo hướng dẫn của hang máy bay.   

Bác sĩ Hồ Văn Hiền
ngày 23 tháng 10 năm 2000

 

Về đầu trang